Tkanina żakardowa — co to jest i jakie parametry ma dobry żakard?
· Autor: Zespół TIM Collection
Żakard to wzór wpleciony w strukturę tkaniny, a nie nadrukowany. Wyjaśniamy, jak powstaje, czym jest raport wzoru i które parametry z karty technicznej mają znaczenie przy tapicerce.
Żakard to tkanina, w której wzór powstaje w samym splocie: nitki osnowy i wątku układają się tak, że rysunek jest częścią struktury materiału. To odróżnia go od tkaniny drukowanej, gdzie wzór naniesiono na gotową powierzchnię. Po odwróceniu żakardu zobaczysz ten sam motyw w negatywie; po odwróceniu druku — zwykle gładką, niezadrukowaną stronę.
Nazwa pochodzi od Josepha Marie Jacquarda, który na początku XIX wieku opracował mechanizm krosna sterowany kartami perforowanymi. Karta decydowała, które nitki osnowy podnieść przy każdym przerzucie wątku — dzięki temu krosno mogło tkać złożone, powtarzalne wzory. Dzisiejsze krosna żakardowe są sterowane elektronicznie, ale zasada pozostała ta sama.
Po czym poznać żakard
Wzór ma fakturę — czujesz go pod palcami, bo różne fragmenty rysunku są utkane innym splotem albo inną nitką. Strona lewa pokazuje odwrócony rysunek z luźniejszymi przerzutami nitek. Kolor jest w nitce, a nie na powierzchni, więc przetarcie nie odsłoni białej bazy, jak bywa przy nadruku.
W tapicerce żakard wybiera się tam, gdzie wzór ma być świadomym elementem wnętrza: fotele, sofy w stylu klasycznym, wezgłowia, krzesła do jadalni, meble w hotelach i restauracjach o wyraźnym charakterze.
Raport wzoru — parametr, który decyduje o metrażu
Raport to najmniejszy fragment wzoru, który powtarza się na całej tkaninie. Karta techniczna żakardu powinna podawać jego wysokość i szerokość. W żakardzie Capitol z Royal Collection raport ma 28 cm wysokości i 26 cm szerokości, a z ozdobnikami 35 × 28 cm.
Wielkość raportu przekłada się wprost na zużycie materiału. Tapicer musi ustawić motyw symetrycznie na siedzisku, oparciu i poduchach, a przy dużym raporcie oznacza to więcej odpadu niż przy tkaninie gładkiej. Ile trzeba doliczyć, zależy od wielkości motywu i konstrukcji mebla — dlatego metraż do żakardu liczy się na podstawie wymiarów raportu z karty, a nie z tabeli dla tkanin jednobarwnych.
Zestawy: wzór, koordynat i plain
Dobre linie żakardowe rzadko występują jako pojedynczy wzór. Zwykle obejmują kilka wariantów w tej samej kolorystyce: duży motyw, koordynat (tkanina z delikatniejszym rysunkiem dopasowanym do głównego wzoru) oraz plain — tkaninę gładką lub z samą strukturą. Pozwala to obić siedzisko wzorem, a boki i tył mebla spokojniejszym materiałem, który nie konkuruje z motywem.
W Royal Collection taki układ mają Capitol i Sunrise (duży wzór, koordynat, plain), a Fiori obejmuje gamy kolorystyczne z odpowiadającymi im wariantami plain. Planując komplet, zamów próbki wszystkich wariantów z jednej gamy — kolor na wzorze i na plainie ocenia się razem, w tym samym świetle.
Jakie parametry ma dobry żakard
Dobry żakard to nie ten z najwyższymi liczbami, tylko ten, którego parametry pasują do mebla. Żakardy mają zwykle niższe wyniki Martindale niż poliestrowe velvety i dzianiny — wzór tworzą przerzuty nitek na powierzchni, które przy tarciu pracują inaczej niż gęsty, krótki włos. Dla mebli domowych nie jest to problem: wynik powyżej 40 000 cykli to już zakres intensywnego użytkowania domowego.
Warto też pamiętać, że plain z zestawu może mieć inne parametry niż wzór — sprawdzaj kartę każdego wariantu osobno. Poniżej zestawienie linii Royal Collection według kart technicznych.
| Linia | Typ | Skład | Gramatura | Martindale (cykle) |
|---|---|---|---|---|
| Capitol | żakard | 52% VIS, 48% PES | 688 g/mb | 65 000 |
| Maximus | tkanina pleciona | 100% PES | 790 g/mb | 60 000 |
| Sunrise | żakard | 100% PES | 630 g/mb | 52 000 |
| Roselin | żakard | 100% PES | 840 g/mb | 48 000 |
| Fiori | żakard | 100% PES | 640 g/mb | 42 000 |
| Roselin plain | plain do zestawu | 100% PES | 610 g/mb | 32 000 |
Skład: poliester czy wiskoza
Większość żakardów obiciowych ma dziś skład poliestrowy albo mieszany. Poliester daje odporność na tarcie, stabilność wymiarową i łatwiejszą pielęgnację. Domieszka wiskozy — jak w Capitolu (52% VIS, 48% PES) — dodaje połysku, miękkości i głębi koloru, ale wiskoza jest wrażliwsza na wodę: mocniej chłonie wilgoć i gorzej znosi mokre czyszczenie.
W praktyce żakard z wiskozą czyść jeszcze ostrożniej niż poliestrowy — zawsze po sprawdzeniu instrukcji pielęgnacji i bez przemaczania.
Co jeszcze sprawdzić w karcie technicznej
Pilling: wynik 4–5 w skali 1–5 oznacza bardzo małą skłonność do mechacenia. Odporność koloru na światło: przy meblach stojących blisko okna szukaj wyników 4 i wyżej. Szerokość: przy dużym raporcie liczy się, ile motywów zmieści się w poprzek — to wpływa na rozkrój siedzisk i oparć.
Przy większych zamówieniach ważna jest też partia: żakard barwi się partiami, a odcień między nimi może się nieznacznie różnić. Komplet obić do jednego wnętrza lepiej zamawiać z jednej partii.
Autor
Zespół TIM Collection
Importer i dystrybutor tkanin obiciowych z Łodzi. Teksty powstają na podstawie kart technicznych, norm badawczych i codziennej pracy z producentami mebli oraz tapicerami.
Szukasz tkaniny na konkretny projekt? Przejrzyj kolekcje lub zamów próbki — doradzimy.
Czytaj też
